Filtr kabinowy oczyszcza powietrze trafiające do wnętrza samochodu przez układ wentylacji, ogrzewania i klimatyzacji. Zatrzymuje pył, kurz, liście, pyłki roślin oraz część innych zanieczyszczeń. Jego regularna wymiana ma znaczenie nie tylko dla komfortu podróżowania, ale również dla wydajności nawiewu. Mocno zabrudzony wkład zwiększa opory przepływu powietrza, przez co wentylator musi pracować intensywniej, a szyby mogą wolniej odparowywać.
Najprostszy filtr przeciwpyłkowy wykonany jest zwykle z materiału filtracyjnego zatrzymującego głównie cząstki stałe, takie jak kurz i pyłki. Filtr węglowy ma dodatkową warstwę z węglem aktywnym, która pomaga ograniczać część nieprzyjemnych zapachów i niektórych zanieczyszczeń gazowych pochodzących między innymi ze spalin. Filtr wielowarstwowy może łączyć kilka rodzajów materiałów filtracyjnych, na przykład warstwę przeciwpyłową, węgiel aktywny i dodatkową warstwę o zwiększonej zdolności zatrzymywania drobnych cząstek. Dokładna konstrukcja zależy od producenta filtra.
Sama wymiana w wielu samochodach jest prosta i możliwa do wykonania bez specjalistycznych narzędzi. Najwięcej błędów wynika jednak nie z demontażu, lecz z założenia filtra w niewłaściwym kierunku, pozostawienia brudu w komorze albo nieprawidłowego zamknięcia pokrywy. Dlatego przed rozpoczęciem pracy warto ustalić miejsce montażu, sposób otwierania obudowy i rzeczywisty kierunek przepływu powietrza.
Najczęstsze miejsca montażu filtra kabinowego
Filtr kabinowy może znajdować się w kilku różnych miejscach. Nie należy zakładać, że w każdym samochodzie dostęp do niego wygląda tak samo, nawet jeśli dwa modele pochodzą od tego samego producenta.
Najczęściej spotykane lokalizacje to:
-
za schowkiem pasażera – bardzo popularne rozwiązanie. Dostęp może wymagać opuszczenia schowka, odpięcia ogranicznika albo wyjęcia całego schowka;
-
pod deską rozdzielczą po stronie pasażera – filtr jest wtedy wkładany od dołu lub z boku obudowy nawiewu;
-
pod podszybiem, od strony komory silnika – dostęp uzyskuje się po otwarciu maski i zdjęciu osłony w pobliżu dolnej krawędzi przedniej szyby;
-
rzadziej w okolicy konsoli środkowej lub głębiej w obudowie układu wentylacji.
Przed demontażem dobrze jest przygotować nowy filtr i porównać jego wymiary ze starym wkładem. W niektórych samochodach filtr składa się z dwóch węższych elementów wkładanych kolejno do jednej komory. Nie należy próbować wciskać jednego dużego filtra, jeśli konstrukcja przewiduje dwa osobne segmenty.
Do typowej wymiany wystarczą:
-
nowy filtr kabinowy o właściwym numerze zastosowania;
-
latarka;
-
rękawiczki;
-
miękka szczotka lub pędzel;
-
odkurzacz z wąską końcówką;
-
ewentualnie podstawowy śrubokręt lub klucz, jeśli pokrywa jest przykręcona.
Najpierw wyłącz zapłon i nawiew. Jeżeli dostęp jest za schowkiem, opróżnij go przed rozpoczęciem pracy. Elementy z tworzywa zdejmuj delikatnie. Nie używaj nadmiernej siły do zatrzasków i ograniczników, ponieważ plastik, zwłaszcza w starszych samochodach i przy niskiej temperaturze, łatwo pęka.
Po otwarciu pokrywy filtra nie wyciągaj starego wkładu od razu. Najpierw zwróć uwagę na jego położenie. Sprawdź, gdzie znajduje się nadruk producenta, strzałka i ewentualny napis „AIR FLOW”. Dobrym rozwiązaniem jest wykonanie zdjęcia telefonem. Przyda się ono szczególnie wtedy, gdy kształt nowego filtra umożliwia montaż w obu kierunkach.
Stary filtr wyciągaj powoli. Jeśli jest mocno zabrudzony, mogą znajdować się na nim liście, piasek, owady i drobne fragmenty roślin. Gwałtowne wysunięcie wkładu może spowodować rozsypanie zanieczyszczeń do wnętrza obudowy.
Warto również obejrzeć zużyty filtr. Jeżeli jest bardzo ciemny, wilgotny, zdeformowany albo pokryty dużą ilością liści, może to wskazywać nie tylko na długi okres eksploatacji, ale również na problem z dopływem wody lub zabrudzone podszybie. Nowego filtra nie należy montować do mokrej lub pełnej zanieczyszczeń komory.
Oznaczenia „air flow” i kierunek przepływu powietrza
Najważniejsza zasada brzmi: strzałka z napisem „AIR FLOW” wskazuje kierunek przepływu powietrza przez filtr, a nie kierunek, w którym filtr należy wsunąć do obudowy.
To częste źródło pomyłek. Kierunek przepływu może być skierowany w dół, w górę, w bok lub pod kątem, zależnie od konstrukcji układu wentylacji. Nie wolno więc automatycznie zakładać, że strzałka zawsze powinna wskazywać w dół.
Aby poprawnie zamontować filtr, trzeba ustalić, z której strony powietrze dociera do wkładu i w którą stronę płynie dalej do wentylatora oraz wnętrza samochodu.
W wielu samochodach z filtrem umieszczonym za schowkiem powietrze przepływa z góry na dół, dlatego strzałka „AIR FLOW” powinna być skierowana w dół. Nie jest to jednak uniwersalna reguła. W innych konstrukcjach przepływ może odbywać się poziomo albo od dołu do góry.
Najpewniejsze sposoby ustalenia właściwego kierunku to:
-
sprawdzenie oznaczenia na starym filtrze przed jego wyjęciem;
-
sprawdzenie strzałki lub symbolu znajdującego się na obudowie filtra;
-
skorzystanie z instrukcji obsługi lub instrukcji montażu dołączonej do nowego filtra;
-
ustalenie położenia wlotu powietrza i wentylatora nawiewu.
Jeżeli filtr ma oznaczenie „AIR FLOW”, strzałka musi być zgodna z rzeczywistym przepływem. Niektóre wkłady są jednak oznaczone inaczej, na przykład słowem „UP” lub strzałką opisującą położenie filtra. „UP” nie oznacza tego samego co „AIR FLOW”. Oznaczenie „UP” informuje, która krawędź filtra powinna znaleźć się na górze po zamontowaniu.
Nie warto również kierować się wyłącznie wyglądem materiału filtracyjnego. W filtrach węglowych jedna strona może być ciemniejsza, ale kolor nie jest wystarczającym sposobem określenia kierunku przepływu. Konstrukcja różnych producentów może się różnić.
Jeśli filtr ma sztywniejszą siatkę lub warstwę wzmacniającą, może ona znajdować się po stronie, która ma zapobiegać deformowaniu materiału przez przepływ powietrza. Nadal jednak pierwszeństwo mają oznaczenia producenta filtra i samochodu.
Podczas wsuwania nowego wkładu należy uważać, żeby go nie zgniatać. Lekkie ugięcie bywa przewidziane konstrukcyjnie, szczególnie w ciasnych obudowach, ale mocno złożony filtr może później nie rozprężyć się prawidłowo. Powstaną wtedy szczeliny, którymi powietrze będzie omijało materiał filtracyjny.
Po wsunięciu filtra sprawdź, czy:
-
wkład znajduje się całkowicie w prowadnicach;
-
jego krawędzie nie są podwinięte;
-
strzałka „AIR FLOW” jest skierowana zgodnie z przepływem;
-
pokrywa obudowy zamyka się bez używania dużej siły;
-
uszczelka lub obrzeże filtra przylega równomiernie.
Nie dociskaj pokrywy na siłę. Jeżeli nie chce się zamknąć, filtr może być niewłaściwie ustawiony, nie do końca wsunięty albo po prostu mieć nieprawidłowe wymiary.
Po zakończeniu montażu uruchom nawiew kolejno na kilku prędkościach. Powietrze powinno płynąć równomiernie, a z okolicy schowka lub pokrywy filtra nie powinny dochodzić nietypowe świsty ani drgania.
Czyszczenie komory oraz kontrola odpływów podszybia
Wymiana filtra jest dobrym momentem na wyczyszczenie jego komory. Nie chodzi przy tym o odgrzybianie parownika ani stosowanie preparatów chemicznych do układu klimatyzacji. Wystarczy usunąć zanieczyszczenia, które mogły dostać się przed filtr.
Po wyjęciu starego wkładu zajrzyj do obudowy latarką. Typowe zanieczyszczenia to kurz, piasek, igły drzew, drobne liście i fragmenty owadów.
Najbezpieczniej usunąć je:
-
odkurzaczem z wąską końcówką;
-
miękkim pędzlem pomagającym zebrać brud z narożników;
-
lekko wilgotną ściereczką, o ile można nią bezpiecznie dotrzeć do powierzchni obudowy.
Nie wciskaj końcówki odkurzacza głęboko do kanałów wentylacyjnych i nie próbuj na siłę dotykać elementów, których nie widzisz. W pobliżu może znajdować się wirnik wentylatora, czujniki lub delikatne klapy sterujące przepływem powietrza.
Do komory nie należy również wlewać wody. Jeżeli chcesz przetrzeć plastikową powierzchnię, ściereczka powinna być tylko lekko wilgotna. Przed montażem nowego filtra wnętrze obudowy musi być suche.
Jeśli filtr znajduje się pod podszybiem albo jego komora zawiera dużo liści i wilgoci, warto sprawdzić także strefę pod przednią szybą. Podszybie zbiera wodę spływającą z szyby podczas deszczu oraz mycia samochodu. Znajdują się tam odpływy, które powinny odprowadzać wodę poza nadwozie.
Zatkane odpływy mogą powodować gromadzenie się wody. W zależności od konstrukcji samochodu konsekwencją może być wilgoć w okolicy filtra, przeciekanie do kabiny, parowanie szyb, nieprzyjemny zapach lub zawilgocenie wykładziny.
Po zdjęciu dostępnych osłon usuń ręcznie większe liście i inne zanieczyszczenia. Następnie obejrzyj widoczne kanały odpływowe. Nie przepychaj odpływu długim, twardym drutem bez wiedzy o jego przebiegu, ponieważ można uszkodzić przewód odpływowy, uszczelnienie albo znajdujące się w pobliżu elementy.
Jeśli odpływ jest dostępny i wyraźnie zatkany liśćmi lub błotem, usuń zanieczyszczenia delikatnie. W przypadku bardziej skomplikowanych konstrukcji lepiej ograniczyć się do oczyszczenia dostępnej części podszybia.
Szczególną uwagę należy zwrócić na ślady wody w komorze filtra. Filtr kabinowy nie powinien pracować stale w mokrym środowisku. Jeśli nowy wkład po krótkim czasie staje się wilgotny, samo czyszczenie nie rozwiąże problemu. Trzeba wtedy sprawdzić odpływy, uszczelnienia osłon podszybia i prawidłowe zamocowanie pokrywy filtra.
Po oczyszczeniu komory zamontuj nowy filtr zgodnie z kierunkiem przepływu, załóż pokrywę i przywróć wszystkie elementy wykończenia do pierwotnego położenia. Jeżeli demontowany był schowek, sprawdź jego ogranicznik i mechanizm łagodnego opuszczania, jeśli samochód jest w niego wyposażony.
Na koniec warto sprawdzić działanie nawiewu oraz obserwować samochód podczas kolejnych dni. Jeżeli przepływ powietrza wyraźnie się poprawił, a filtr pozostaje suchy i prawidłowo osadzony, wymiana została wykonana poprawnie.
FAQ
Jak często wymieniać filtr kabinowy?
Najlepiej kierować się harmonogramem producenta samochodu lub filtra. W praktyce warto również kontrolować wkład wcześniej, jeżeli samochód często jeździ po zapylonych drogach, stoi pod drzewami albo nawiew wyraźnie stracił wydajność.
Co się stanie, jeśli filtr zostanie założony odwrotnie?
Układ zwykle nadal będzie działał, ale filtr może pracować niezgodnie z konstrukcją producenta. W niektórych wkładach może to pogorszyć przepływ powietrza, powodować deformację materiału lub zmniejszyć skuteczność poszczególnych warstw.
Czy strzałka „AIR FLOW” zawsze ma być skierowana w dół?
Nie. Strzałka wskazuje kierunek przepływu powietrza. W wielu samochodach jest on skierowany w dół, ale nie jest to zasada obowiązująca we wszystkich modelach.
Czy można przedmuchać stary filtr sprężonym powietrzem i użyć go ponownie?
W typowym jednorazowym filtrze kabinowym nie jest to zalecane. Przedmuchiwanie nie przywraca pełnej skuteczności filtracji i może uszkodzić materiał filtracyjny.
Czy filtr węglowy można założyć zamiast zwykłego przeciwpyłkowego?
Tak, jeżeli producent filtra przewiduje dany wkład jako zamiennik do konkretnego modelu samochodu i ma on odpowiednie wymiary. Filtr węglowy dodatkowo pomaga ograniczać część zapachów i zanieczyszczeń gazowych.
Co zrobić, jeśli po wymianie nawiew jest słabszy niż wcześniej?
Sprawdź przede wszystkim, czy filtr ma właściwy rozmiar, nie został zgnieciony, jest prawidłowo osadzony w prowadnicach i nie blokuje go źle zamontowana pokrywa. Warto też upewnić się, że kierunek „AIR FLOW” jest poprawny.
Czy podczas wymiany filtra trzeba stosować środek do odgrzybiania klimatyzacji?
Nie. Wymiana filtra i oczyszczenie jego komory są osobnymi czynnościami. Nie należy bez potrzeby rozpylać preparatów chemicznych w obudowie filtra, zwłaszcza bez znajomości konstrukcji układu.
Co oznacza mokry filtr kabinowy?
Jednorazowe lekkie zawilgocenie może mieć różne przyczyny, ale wyraźnie mokry lub regularnie nasiąkający filtr wymaga kontroli. Należy sprawdzić przede wszystkim odpływy podszybia, uszczelnienia i sposób zamknięcia obudowy filtra.
